|
|
|
|
|
|
|
 
 
ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΔΗΜΟΣΝΕΤ


Newsletter
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ (από 08.08.2016) » ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΝΑΘΕΣΗΣ » ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΝΑΘΕΣΗΣ » Διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση

Εκτύπωση
+
A
-
Διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση

Ι. Γενικά
1. Προσφυγή στη διαδικασία
2. Χρόνος έναρξης διαδικασίας
3. Αρμόδια όργανα
4. Εγγυήσεις
5. ΤΕΥΔ
6. Σύμφωνη γνώμη της ΕΑΑΔΗΣΥ
7. ΕΣΗΔΗΣ

ΙΙ. Περιπτώσεις κοινές (προμήθειες, υπηρεσίες, έργα)
1. Άγονος διαγωνισμός
2. Αποκλειστικότητα
3. Κατεπείγουσα ανάγκη

ΙΙΙ. Περιπτώσεις για συμβάσεις προμηθειών
1. Σκοποί έρευνας, πειραματισμού κλπ
2. Συμπληρωματικές παραδόσεις
3. Χρηματιστήριο εμπορευμάτων

1. Για προμήθειες και υπηρεσίες (ιδιαίτερα ευνοϊκοί όροι)
2. Για συμβάσεις μελετών (διαγωνισμός μελετών)
3. Για συμβάσεις επανάληψης παρόμοιων έργων/υπηρεσιών

V. Βήματα ανάθεσης



Ι. Γενικά
1. Προσφυγή στη διαδικασία
Στις ειδικές περιπτώσεις και περιστάσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 2 έως 6, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να αναθέτουν δημόσιες συμβάσεις προσφεύγοντας στη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. (άρθρο 26 παρ.6 και άρθρο 32 παρ.1 Ν.4412/2016)

Για τη σύναψη συμβάσεων κάτω των ορίων, οι αναθέτουσες αρχές/αναθέτοντες φορείς δύνανται να προσφεύγουν στις διαδικασίες των άρθρων 26 του Βιβλίου Ι και 263 του Βιβλίου ΙΙ του ανωτέρω νόμου. Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 116 για δημόσιες συμβάσεις κάτω των ορίων, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να προσφεύγουν εκτός από τις διαδικασίες που προβλέπονται στο άρθρο 26 και στις διαδικασίες του συνοπτικού διαγωνισμού και της απευθείας ανάθεσης , με τους όρους και τις προϋποθέσεις των άρθρων 117 και 118 αντίστοιχα, αλλά και στο σύστημα προεπιλογής του άρθρου 303 αναλογικώς εφαρμοζόμενου. Η επιλογή της πλέον κατάλληλης για κάθε περίπτωση διαδικασίας επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια της αναθέτουσας αρχής, λαμβάνοντας υπόψιν και τα σχετικά με τη μέθοδο υπολογισμού της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης, σύμφωνα με το άρθρο 6 του ως άνω νόμου. (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. Οδηγία 19)

 Οι προϋποθέσεις απευθείας ανάθεσης των ελεγχομένων προμηθειών τίθενται διαζευκτικά στο νόμο. (Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 113/2016)

Μη νομίμως το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε την απευθείας ανάθεση της υπηρεσίας αποκομιδής και καθαριότητας του Δήμου βάσει του άρθρου 25 παρ. 1 περ. γ΄ του πδ 60/2007, δοθέντος ότι εν προκειμένω δεν συνέτρεχαν λόγοι κατεπείγοντος. Εντούτοις, ενόψει του ότι ο ορθός χαρακτηρισμός του νομικού θεμελίου μιας σύμβασης δεν εξαρτάται από το χαρακτηρισμό που δίδει η Διοίκηση σε αυτό, αλλά ανήκει στο Δικαστήριο, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η κρινόμενη σύμβαση υπάγεται στην περ. α΄ της παρ 1 του άρθρου 25 του πδ 60/2007 και επομένως μπορεί να συνομολογηθεί με την εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, όχι όμως για λόγους κατεπείγοντος, αλλά για λόγους αναγόμενους στο μη κατάλληλο των υποβληθεισών προσφορών του προηγηθέντος ανοικτού διαγωνισμού, καθόσον προηγήθηκε ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία, στο πλαίσιο της οποίας διαπιστώθηκε ότι από τις υποβληθείσες προσφορές καμία δεν ανταποκρινόταν πλήρως στους όρους της διακήρυξης. (Ελ.Συν.Κλιμ.Ζ Πράξη 200/2015)

Η απευθείας ανάθεση δημοσίων συμβάσεων με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς να έχει προηγηθεί δημοσίευση σχετικής προκήρυξης, αποτελεί μια εξαιρετική διαδικασία που προβλέπεται μόνο σε ορισμένες περιοριστικά αναφερόμενες στο νόμο περιπτώσεις, και υπό ορισμένες προϋποθέσεις, διότι συνιστά παρέκκλιση από τις αρχές της διαφάνειας και του ελεύθερου ανταγωνισμού στις διαγωνιστικές διαδικασίες για την κατάρτιση δημοσίων συμβάσεων, ενόψει του γεγονότος ότι δεν γίνεται γνωστή η πρόθεση της αναθέτουσας αρχής στο ευρύ κοινό, αλλά μόνο σε αυτόν ή αυτούς που η ίδια εκ των προτέρων επιλέγει. (Ελ.Συν.Κλιμ.ΣΤ Πράξη 159/2012)


2. Χρόνος έναρξης διαδικασίας
Άνω των ορίων
Ως χρόνος έναρξης της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, νοείται η ημερομηνία αποστολής προς τους οικονομικούς φoρείς της πρώτης πρόσκλησης συμμετοχής σε διαπραγμάτευση. H πρόσκληση του προηγούμενου εδαφίου δεν απαιτείται να αναρτηθεί στο ΚΗΜΔΗΣ (άρθρο 61 παρ.2 του Ν.4412/2016, όπως τροποποιήθηκε από την περιπτ. 17 του άρθρου 22 του Ν. 4441/2016)

Κάτω των ορίων
Ως χρόνος έναρξης της διαδικασίας της απευθείας ανάθεσης ή της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης νοείται η ημερομηνία αποστολής προς τους οικονομικούς φoρείς της πρώτης πρόσκλησης υποβολής προσφοράς ή της πρώτης πρόσκλησης συμμετοχής σε διαπραγμάτευση. Η πρόσκληση του προηγούμενου εδαφίου δεν απαιτείται να αναρτηθεί στο ΚΗΜΔΗΣ. (άρθρο 120 παρ.3, όπως τροποποιήθηκε από την περίπτ. 32 του άρθρου 22 του Ν. 4441/2016  και άρθρο 61 παρ.4 του Ν.4412/2016)

Για περισσότερα δείτε την ενότητα ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ (από 08.08.2016) » ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ » ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ » Έναρξη ισχύος


3. Αρμόδια όργανα

α. Γενικά
Το δημοτικό συμβούλιο αποφασίζει για όλα τα θέματα που αφορούν το δήμο, εκτός από εκείνα που ανήκουν εκ του νόμου στην αρμοδιότητα του δημάρχου ή άλλου οργάνου του δήμου ή το ίδιο το δημοτικό συμβούλιο μεταβίβασε σε επιτροπή του. (άρθρο 65 παρ.1 του Ν.3852/2010)


β. Κατεπείγουσα περίπτωση
Οικονομική Επιτροπή
Η οικονομική επιτροπή είναι όργανο παρακολούθησης και ελέγχου της οικονομικής λειτουργίας του δήμου. Ειδικότερα έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες: ... δ) […] αποφασίζει αιτιολογημένα και για τις περιπτώσεις απευθείας ανάθεσης προμηθειών, παροχής υπηρεσιών, εκπόνησης μελετών και εκτέλεσης έργων σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις. (άρθρο 72 του Ν.3852/2010)

Τα όργανα που αρμοδίως αποφασίζουν στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης ή στην απευθείας ανάθεση, όταν φορέας εκτέλεσης της προμήθειας είναι Ο.Τ.Α, είναι το Δημοτικό Συμβούλιο (Αρθρα 23 παρ. 2 ΕΚΠΟΤΑ και 22 εδ. τελευτ. π.δ. 118/2007 σε συνδ. με άρθρα 159,163 και 176 ν. 3852/2010), ύστερα από γνωμοδότηση του αρμόδιου για την αξιολόγηση οργάνου (επιτροπή που συστήνει η Οικονομική Επιτροπή του άρθρου 72 του ν. 3852/2010), στις λοιπές περιπτώσεις, με εξαίρεση την περίπτωση απευθείας ανάθεσης προμήθειας για λόγους επείγοντος από Ο.Τ.Α. α' βαθμού, για την οποία αρμόδια είναι η πρώην Δημαρχιακή Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 103 παρ. 1γ' ν. 3463/2006, και ήδη από 1.1.2011 η Οικονομική Επιτροπή του οικείου Δήμου, σύμφωνα με το άρθρο 72 παρ. 1δ' ν. 3852/2010, ή το Δημοτικό Συμβούλιο, όταν συντρέχουν οι περιπτώσεις εφαρμογής των άρθρων 72 παρ. 3 και 4 του ν. 3852/2010. (Πρακτικός Οδηγός για τον έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο)

Αρμόδιο όργανο για να αποφασίσει αιτιολογημένα σχετικά με την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία ανάθεσης καθώς και για την τελική ανάθεση της υπηρεσίας, στην προκειμένη εξαιρετικά επείγουσα περίπτωση, ήταν η Οικονομική Επιτροπή του Δήμου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 72 παρ. 1 περ. δ΄ του ν. 3852/2010. (Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 328/2014)

Η διάταξη του άρθρου 103 ΔΚΚ είναι ευρύτερη στη διατύπωσή της από αυτή […] του άρθρου 23 παρ.11 ΕΚΠΟΤΑ δεδομένου ότι έχει εφαρμογή θεωρητικά σε κάθε περίπτωση που από το νόμο προβλέπεται απευθείας ανάθεση που θα κριθεί εξαιρετικά επείγουσα και όχι μόνο σε αυτές που προβλέπονται από τις ανωτέρω διατάξεις (από θεομηνίας ή ανωτέρα βία κλπ) τις οποίες προφανώς καταλαμβάνει. Κατόπιν των ανωτέρω η Δημαρχιακή Επιτροπή με τη διάταξη του άρθρου 103 παρ.γ του Ν.3463/2006  καθίσταται κατ’ εξαίρεση αρμόδια, εφόσον συντρέχει εξαιρετικά επείγουσα περίπτωση, να αποφασίζει για την απευθείας ανάθεση προμηθειών του άρθρου 23 παρ.1 ΕΚΠΟΤΑ […] (ΓνΝΣΚ 164/2007)

Ενόψει της ρητής παραπομπής της παρ 1 του άρθρου 209 του Ν. 3463/06 στον ΕΚΠΟΤΑ οι διατάξεις του ΕΚΠΟΤΑ για προμήθειες που διενεργούνται από τους ΟΤΑ, με διαγωνισμό (τακτικό ή πρόχειρο), με διαπραγμάτευση και απ' ευθείας ανάθεση, καταλαμβάνουν και τα αποφασιστικά όργανα, τα οποία ασκούν τις αντίστοιχες αρμοδιότητες και όχι μόνο τις διαδικασίες του ΕΚΠΟΤΑ. Ειδικά ελλείψει ρητής πρόβλεψης στον ΕΚΠΟΤΑ, για εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις αρμόδια είναι η οικεία Δημαρχιακή Επιτροπή. (ΓνΝΣΚ 523/2008 η οποία έγινε δεκτή από τον υφυπουργό Εσωτερικών ΥΠΕΣ Εγκ.48/73124/30.12.2008)

Δήμαρχος
Όταν δημιουργείται άμεσος και προφανής κίνδυνος ή απειλείται άμεση ζημία των δημοτικών συμφερόντων από την αναβολή λήψης απόφασης, ο δήμαρχος μπορεί να αποφασίσει για θέματα που ανήκουν στην αρμοδιότητα της οικονομικής ή της επιτροπής ποιότητας ζωής. Στην περίπτωση αυτή οφείλει να υποβάλει προς έγκριση τη σχετική απόφασή του κατά την επόμενη συνεδρίαση της αντίστοιχης επιτροπής. (άρθρο 58 παρ.1 του Ν.3852/2010)
Κατ' εξαίρεση, όμως, είναι δυνατή η προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση της σχετικής προκήρυξης (απευθείας ανάθεση), και μάλιστα ανεξαρτήτως του ποσού στο οποίο ανέρχεται η δαπάνη για την εν λόγω προμήθεια, μόνον όμως εφόσον συντρέχουν οι προς τούτο νόμιμες προϋποθέσεις, ήτοι κατεπείγουσα ανάγκη, οφειλόμενη σε γεγονότα απρόβλεπτα και μη απορρέοντα από δική της ευθύνη. Αρμόδιο δε όργανο για να αποφασίσει την απευθείας ανάθεση για λόγους κατεπείγοντος είναι η οικονομική επιτροπή, η σχετική απόφαση της οποίας πρέπει να φέρει πλήρη και ειδική αιτιολογία, αναφερόμενη στους λόγους για τους οποίους αποφασίζεται η προσφυγή στην εν λόγω εξαιρετική διαδικασία, ενώ στις περιπτώσεις που η αναβολή λήψης απόφασης απειλεί άμεσα τα συμφέροντα του Δήμου, νομίμως λαμβάνει τη σχετική απόφαση ο ίδιος ο Δήμαρχος, υπό την προϋπόθεση όμως ότι αυτή θα υποβληθεί προς έγκριση στην επόμενη συνεδρίαση της οικονομικής επιτροπής. (Ελ. Συν. Κλιμ. Τμ. 7 Πράξη 241/2012)(Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 104/2016)(Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 214/2016)



4. Εγγυήσεις
Απαιτείται εγγύηση συμμετοχής (άρθρο 72 παρ.1α του Ν.4412/2016)

Δεν απαιτείται εγγύηση καλής εκτέλεσης για συμβάσεις αξίας ίσης ή κατώτερης από το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ, εκτός αν άλλως ορίζεται στα έγγραφα της σύμβασης. (άρθρο 72 παρ.1β του Ν.4412/2016)

Για περισσότερα δείτε την ενότητα ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ (από 08.08.2016) » ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ - ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ » ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ » Εγγυήσεις


5. ΤΕΥΔ
Το αίτημα υποβολής ΤΕΥΔ κρίνεται ως μη κατάλληλο στις περιπτώσεις όπου η δυνατότητα ανάθεσης περιορίζεται σε έναν προκαθορισμένο συμμετέχοντα όπως αναφέρεται στο άρθρο 32 και ειδικότερα:
- στην παράγραφο 2 στοιχείο β) [αποκλειστικότητα φορέα],
- στην παράγραφο 4 στοιχείο β) [συμπληρωματικές παραδόσεις],
- στην παράγραφο 3 [ιδιαίτερα ευνοϊκοί όροι] και
- στην παράγραφο 6  [επανάληψη έργων υπηρεσιών]
- στην παράγραφο 2 στοιχείο γ [λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της ανάθεσης] 
- στην παράγραφο 4 στοιχείο γ [λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της συναλλαγής στην περίπτωση προμηθειών που είναι εισηγμένες και αγοράζονται σε χρηματιστήριο εμπορευμάτων] (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. Οδηγία 15)

Για περισσότερα δείτε την ενότητα ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ (από 08.08.2016) » ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ - ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ » ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΑ ΜΕΣΑ/ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ » Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ)


6. Σύμφωνη γνώμη της ΕΑΑΔΗΣΥ
Δείτε σχετικά την ενότητα ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ (από 08.08.2016) » ΕΣΗΔΗΣ-ΚΗΜΔΗΣ-ΕΑΑΔΗΣΥ-ΜΗΠΥΔΗΣΥ » ΕΑΑΔΗΣΥ » Παροχή σύμφωνης γνώμης



7. ΕΣΗΔΗΣ
Οι αναθέτουσες αρχές υποχρεούνται να χρησιμοποιούν το Ε.Σ.Η.Δ.Η.Σ. σε όλα τα στάδια της διαδικασίας σύναψης δημοσίων συμβάσεων του Ν.4412/2016, με εκτιμώμενη αξία ανώτερη των εξήντα χιλιάδων (60.000) ευρώ, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται ο ΦΠΑ. (άρθρο 36 παρ.1 Ν.4412/2016)

Με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου είναι υποχρεωτική η χρήση ηλεκτρονικών μέσων, σύμφωνα με [...] η ισχύς των άρθρων 22, 36, 37, της παραγράφου 3 του άρθρου 79, 258 και 259 αρχίζει: [...]
β) Την 20ή Οκτωβρίου 2017 για: [...]
ββ) Το σύνολο διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων έργων, μελετών και παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών που διενεργούν οι αναθέτουσες αρχές του παρόντος.
γγ) Το σύνολο των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων έργων, μελετών και παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών του Βιβλίου II του παρόντος που διενεργούν οι αναθέτοντες φορείς. (
άρθρο 379 παρ. 2 Ν. 4412/2016, όπως τροποποιήθηκε από την περίπτ. 15 του άρθρου 47 του Ν. 4472/2017)

Για περισσότερα δείτε την ενότητα ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ (από 08.08.2016) » ΕΣΗΔΗΣ-ΚΗΜΔΗΣ-ΕΑΑΔΗΣΥ-ΜΗΠΥΔΗΣΥ » ΕΣΗΔΗΣ » ΕΣΗΔΗΣ



II. Περιπτώσεις κοινές (προμήθειες, υπηρεσίες, έργα)

1. Άγονος διαγωνισμός


α. Προϋποθέσεις
Η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μπορεί να χρησιμοποιείται για δημόσιες συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών εάν, ύστερα από ανοικτή ή κλειστή διαδικασία:
- είτε δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά ή αίτηση συμμετοχής
- είτε καμία από τις υποβληθείσες προσφορές ή αιτήσεις συμμετοχής δεν είναι κατάλληλη,
εφόσον:
- δεν έχουν τροποποιηθεί ουσιωδώς οι αρχικοί όροι της σύμβασης και
- με την προϋπόθεση ότι διαβιβάζεται σχετική έκθεση στην Επιτροπή μετά από αίτημά της. (άρθρο 32 παρ.2α Ν.4412/2016)



β. Έννοια μη κατάλληλης προσφοράς ή αίτηση συμμετοχής
Μη κατάλληλη θεωρείται μία προσφορά όταν είναι άσχετη με τη σύμβαση και αδυνατεί προδήλως, χωρίς να τροποποιηθεί ουσιαστικά, να ανταποκριθεί στις ανάγκες και τις απαιτήσεις της αναθέτουσας αρχής, όπως προσδιορίζονται στα έγγραφα της σύμβασης. (άρθρο 32 παρ.2α Ν.4412/2016)

Μη κατάλληλη θεωρείται μία αίτηση συμμετοχής όταν στο πρόσωπο του οικονομικού φορέα συντρέχει υποχρεωτικός ή δυνητικός λόγος αποκλεισμού, σύμφωνα με το άρθρο 73 ή όταν αυτός δεν πληροί τα κριτήρια ποιοτικής επιλογής που έχει θέσει η αναθέτουσα αρχή, σύμφωνα με τα άρθρα 75, 76 και 77. (άρθρο 32 παρ.2α Ν.4412/2016)

Υπό το προγενέστερο καθεστώς: Σχετικά με την έννοια της μη κατάλληλης προσφοράς το κοινοτικό δίκαιοι δεν περιείχε σχετικό ορισμό. Η νομολογία ήταν κατά κύριο λόγο περιπτωσιολογική.Σύμφωνα με τον Οδηγό της EE για τις δημόσιες συμβάσεις και την σχετική νομολογία (ΕΣ Τμ. VI 3558/2009, 44/2007) μη κατάλληλες θεωρούνται γενικά οι προσφορές που δεν έχουν καμία σχέση με τη σύμβαση και δεν μπορούν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες της αναθέτουσας αρχής δηλ. το περιεχόμενο τους δεν εναρμονίζεται με τις απαιτήσεις της σύμβασης και είναι ασύμβατο με τις ανάγκες της αναθέτουσας αρχής -στην ουσία εξομοιώνονται με τη μη υποβολή προσφοράς. Άλλες αποκλίσεις ήσσονος σημασίας ή ασήμαντες δικαιολογούν ενδεχομένως την απόρριψη της προσφοράς αλλά δεν την καθιστούν ακατάλληλη. (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)

Έχει κριθεί ότι είναι ακατάλληλη προσφορά:
- αυτή που υπερέβαινε κατά πολύ την προϋπολογισθείσα δαπάνη,
- που δεν ήταν σύμφωνη με τις τεχνικές προδιαγραφές στο μέτρο που καθιστά αδύνατη την εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής επίτευξη των σκοπών.
- η μη πλήρης,
- η μη σύμφωνη με όρους της διακήρυξης,
- η άσχετη με το αντικείμενο της υπό ανάθεση σύμβασης
- οι προσφορές που δεν καλύπτουν τις απαιτήσεις των κριτηρίων ποιοτικής επιλογής ή τις απαιτήσεις των κριτηρίων ανάθεσης,
- προσφορές που γίνονται με επιφυλάξεις, 
-  προσφορές που περιλαμβάνουν εσκεμμένα ή συστηματικά λάθη,
- προσφορές που γίνονται με προϋποθέσεις ή θέτουν όρους αντιπροσφοράς,
- προσφορές των οποίων οι τιμές αποδεδειγμένα έχουν διαμορφωθεί με προσυνεννόηση διαγωνιζομένων και δεν προκύπτουν ως αποτέλεσμα ανταγωνισμού ή αν υπάρχουν γενικότερα σοβαρές ενδείξεις ότι έγινε συνεννόηση των διαγωνιζομένων προς αποφυγή πραγματικού ανταγωνισμού ή ότι δεν υπήρξε κατά την κρίση της αναθέτουσας αρχής επαρκής ανταγωνισμός κατά τη διαδικασία για τη σύναψη της σύμβασης, ή ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές που δεν μπορούν να διευκρινιστούν γραπτώς από τους διαγωνιζόμενους μετά από αίτημα της αναθέτουσας αρχής.
- στην περίπτωση υποβολής απαράδεκτων προσφορών, εφαρμόζεται η ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση του άρθρου 29. (ΕΑΑΔΗΣΥ Ερώτηση 41)


Γενικά γίνεται δεκτό ότι αφορά μάλλον περιπτώσεις πλημμελειών ουσίας, ιδιαίτερα σοβαρών ελλείψεων των προσφορών (στην ουσία η αγορά δεν ανταποκρίθηκε). (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)

Το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει αποφανθεί (ΕΣ Τμ. VI 3558/2009) ότι η μη συμφέρουσα προσφορά δεν ταυτίζεται με τη μη κατάλληλη, σε κάθε δε περίπτωση η μη κατάλληλη προσφορά πρέπει να κρίνεται βάσει ήδη τεθέντων αντικειμενικών κριτηρίων ανεξαρτήτων από την εκάστοτε βούληση της αναθέτουσας αρχής (αντίθετη ερμηνεία θα μπορούσε να οδηγήσει τη διοίκηση σε απροσδιόριστο αριθμό διαδικασιών διαπραγματεύσεων μέχρι την επίτευξη της -κατά την κρίση της- οικονομικότερης προσφοράς, ΕΣ Τμ. VI 44/2007). (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)
 

γ. Ουσιώδης τροποποίηση των όρων
Οι όροι του αρχικού διαγωνισμού πρέπει να μην τροποποιούνται ουσιωδώς κατά την διαδικασία της διαπραγμάτευσης, προκειμένου να αποδεικνύεται ότι η δεύτερη αυτή διαγωνιστική διαδικασία αποτελεί ουσιαστικά συνέχιση της προηγούμενης ανοικτής ή κλειστής διαδικασίας και όχι ένα νέο διαγωνισμό.

Η έννοια της ουσιώδους τροποποίησης είναι αφηρημένη νομική έννοια και χρησιμοποιείται ευρέως από το κοινοτικό δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων. Το Ελεγκτικό Συνέδριο αναφέρεται σε ουσιώδη τροποποίηση όρων διακήρυξης (γιατί σε αυτήν αποτυπώνονται οι όροι της σύμβασης) ορίζοντας ως ουσιώδη εκείνη που ενδέχεται να πλήξει τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, του ελεύθερου ανταγωνισμού και της διαφάνειας, όπως στην περίπτωση που αν δημοσιεύονταν οι τροποποιημένοι όροι θα μεταβαλλόταν ο κύκλος των υποψηφίων, θα είχαν ως αποτέλεσμα τη συμμετοχή στη διαδικασία και άλλων διαγωνιζομένων από εκείνους που αρχικά έγιναν δεκτοί ή την επιλογή προσφοράς διαφορετικής από αυτή που τελικώς επελέγη (ΕΣ Τμ. VI 701/2010).

Υπό το πρίσμα αυτό μια τροποποίηση μπορεί να θεωρηθεί ουσιώδης, όταν μεταβάλλει την (αρχική) οικονομική ισορροπία της διαδικασίας σύναψης της σύμβασης υπέρ του (τελικά) επιλεγέντος μειοδότη κατά τρόπο μη προβλεπόμενο από την αρχική διαδικασία.
 
Περιλαμβάνονται όλοι οι τεχνικοί, διοικητικοί, χρηματοοικονομικοί κλπ όροι που περιέχονται στα έγγραφα του διαγωνισμού (π.χ. τεχνικές προδιαγραφές, τρόπος χρηματοδότησης της σύμβασης ή πληρωμής του αναδόχου, προθεσμίες εκτέλεσης, προϋποθέσεις παραλαβής των παραδοτέων ή τεχνικές κατασκευής ενός έργου, υπέρβαση προεκτιμώμενης αξίας σύμβασης). (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)

Περιπτωσιολογια:
- Τροποποίηση των ουσιωδών όρων της Διακήρυξης, που όριζε ότι η συγκεκριμένη προμήθεια θα κατακυρωνόταν σε έναν μόνο προμηθευτή με κριτήριο κατακύρωσης την χαμηλότερη τιμή. Ουσιώδης τροποποίηση.(Ελ.Συν. Τμ.7 Πράξη 203/2009)
- Μη νομίμως τροποποιήθηκαν οι όροι της διακηρύξεως ως προς τους ουσιώδεις όρους: α) της προϋπολογιζόμενης δαπάνης και β) των ποσοτήτων των προς προμήθεια ειδών. (Ελ.Συν. Κλιμάκιο ΣΤ' Πράξη 78/2012)


δ. Νομιμότητα προηγούμενου διαγωνισμού
Τόσο η νομολογία του Ελεγκτικού Συνεδρίου όσο και η ΕΑΑΔΗΣΥ με σχετικές αποφάσεις της, έχουν κρίνει ότι η διαδικασία της διαπραγμάτευσης, ειδικά στην περίπτωση αυτή, συνέχεται άμεσα με τον προηγηθέντα αυτής άγονο διαγωνισμό, με συνέπεια η μη νομιμότητα της υποκείμενης διαγωνιστικής διαδικασίας να καθιστά παρακολουθηματικά παράνομη στο σύνολο της διαδικασίας διαπραγμάτευσης, [μάλιστα έχει κριθεί συναφώς ότι η πραγματοποίηση πλημμελούς διαγωνιστικής διαδικασίας είναι εξ ορισμού ασύμβατη και με την έλλειψη ευθύνης της αναθέτουσας αρχής και την πρόκληση του κατεπείγοντος χαρακτήρα της προς κάλυψη ανάγκης - ΕΣ Κλ. Ζ 215/2012].

Γι' αυτό και όταν υποβάλλονται στην Αρχή αιτήματα για παροχή σύμφωνης γνώμης με προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης με επίκληση στην διάταξη αυτή, η Αρχή προβαίνει σε έλεγχο νομιμότητας της προηγούμενης διαγωνιστικής διαδικασίας (δημοσιότητα, αποφάσεις και πρακτικά αρμοδίων οργάνων διαγωνισμού κλπ). (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)

Επί μη νόμιμης, ελλείψει των απαιτούμενων διατυπώσεων δημοσιότητας, διαδικασίας ανοικτού διαγωνισμού, ο οποίος απέβη άγονος, δεν δύναται να ακολουθήσει έγκυρη διαδικασία διαπραγματεύσεων. Και τούτο, διότι η απευθείας ανάθεση της προμήθειας κατόπιν διαπραγματεύσεων συνδέεται άρρηκτα με τον προηγηθέντα αυτής διαγωνισμό που κηρύχθηκε άγονος και, ως εκ τούτου, η νομιμότητά της εξαρτάται από το κύρος και τη νομιμότητα του ως άνω ματαιωθέντος διαγωνισμού. (Ελ.Συν.Κλιμ.Στ Πράξη 184/2012)



ε. Υποβολή προσφοράς
Απευθείας ανάθεση προμήθειας χωρεί νομίμως κατόπιν ματαιώσεως διαγωνισμού λόγω μη υποβολής προσφορών, υπό την αυτονόητη προϋπόθεση της υποβολής προσφοράς από μέρους του κληθέντος να συμμετάσχει στη διαπραγμάτευση υποψήφιου προμηθευτή. Η προσφορά του αναδόχου συνιστά εκδήλωση της δέσμευσής του να προβεί στην εκτέλεση της προμήθειας σύμφωνα με τους τεθέντες από την αναθέτουσα αρχή όρους και με το καθοριζόμενο στην προσφορά του συμβατικό αντάλλαγμα. Ως εκ τούτου, μη νομίμως ανατίθεται απευθείας σε συμμετάσχοντα εν γένει σε διαπραγμάτευση προμηθευτή είδος, για το οποίο αυτός ουδεμία προσφορά υπέβαλε. (Ελ. Συν. Κλιμ. Στ Πράξη 88/2014)

Κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων, το οποίο ακολουθεί διαδικασίες που κηρύχθηκαν άγονες, διότι δεν κατατέθηκαν καθόλου προσφορές, εξακολουθούν να ισχύουν οι όροι της αρχικής διακήρυξης, οι οποίοι καθορίζουν το περιεχόμενο και τον τρόπο υποβολής των οριζόμενων από αυτή τυπικών δικαιολογητικών συμμετοχής των αναδόχων. (Ελ.Συν. Κλιμ. Στ Πράξη 35/2011, 3/2012, 168/2012)


στ. Απευθείας ανάθεση μετά από άγονο πρόχειρο διαγωνισμό
Μη νομίμως με απόφαση του Δημάρχου εγκρίθηκε αρχικά η προσφυγή στη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης, μετά την κήρυξη, ως άγονων, των δύο πρόχειρων μειοδοτικών διαγωνισμών που είχε διεξάγει ο εν λόγω Δήμος, και κατόπιν με απόφαση του Δημάρχου ανατέθηκε η επίμαχη προμήθεια ξυλείας στην ανάδοχο εταιρεία, καθόσον αρμόδιο όργανο για τη λήψη απόφασης σχετικά με προσφυγή στην ως άνω εξαιρετική διαδικασία ανάθεσης καθώς και για την τελική ανάθεση της προμήθειας ήταν το Δημοτικό Συμβούλιο, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 23 παρ. 2 του Ε.Κ.Π.Ο.Τ.Α., δεδομένου ότι η προϋπολογισθείσα δαπάνη της εν λόγω προμήθειας, υπερβαίνει το όριο των 15.000 ευρώ, μέχρι του οποίου θα μπορούσε να ανατεθεί απευθείας, με απόφαση του Δημάρχου. (Ελ. Συν. Κλιμ. Τμ. 7 Πράξη 272/2014)

Επίσης για τη δυνατότητα προσφυγής στη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης μετά τη διενέργεια άγονου πρόχειρου διαγωνισμού δείτε την Ελ.Συν. Τμ. VII Πράξη 387/2010.


2. Αποκλειστικότητα

α. Προϋποθέσεις

Η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μπορεί να χρησιμοποιείται για δημόσιες συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών εάν τα έργα, τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μπορούν να παρασχεθούν μόνον από έναν συγκεκριμένο οικονομικό φορέα για οποιονδήποτε από τους κατωτέρω λόγους:

α) στόχος της σύμβασης είναι η δημιουργία ή απόκτηση μοναδικού έργου τέχνης ή καλλιτεχνικής εκδήλωσης,

β) απουσία ανταγωνισμού για τεχνικούς λόγους,

γ) προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας.

Οι εξαιρέσεις που ορίζονται στις υποπεριπτώσεις β' και γ' εφαρμόζονται μόνο εάν δεν υπάρχει εύλογη εναλλακτική λύση ή υποκατάστατο και η απουσία ανταγωνισμού δεν είναι αποτέλεσμα τεχνητού περιορισμού των παραμέτρων της σύμβασης. (άρθρο 32 παρ.2β Ν.4412/2016)



β. Τεχνικοί λόγοι
Όσον αφορά την επίκληση τεχνικών λόγων πρέπει να πληρούνται οι ακόλουθες σωρευτικές προϋποθέσεις:
1. τεχνική ιδιομορφία των υπό ανάθεση έργων, υπηρεσιών, ειδών και
2. η τεχνική ιδιομορφία να καθιστά απολύτως αναγκαία την ανάθεση της σύμβασης σε συγκεκριμένη επιχείρηση δηλαδή η σύμβαση ανατίθεται σε εκείνον που σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει την απαιτούμενη τεχνογνωσία.
Ο ισχυρισμός και μόνο από την αναθέτουσα αρχή ότι το έργο έχει περίπλοκο και δυσχερή χαρακτήρα δεν αρκεί για την απόδειξη ότι πρέπει να ανατεθεί σε έναν μόνο ανάδοχο.

Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να προσφύγει στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης όταν για λόγους τεχνικούς (όπως η κατοχή αποκλειστικών τεχνικών μέσων, γνώσεων ή μεθόδων) ή σχετικούς με την προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων, καθίσταται απολύτως αναγκαίο να ανατεθεί η εκτέλεση σε συγκεκριμένο πρόσωπο, το οποίο όμως δεν αρκεί να είναι απλώς ικανό να παράσχει με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο τις ζητούμενες υπηρεσίες, αλλά απαιτείται να είναι και το μοναδικό έναντι οιουδήποτε άλλου προσώπου παρέχοντος ανάλογες υπηρεσίες σε όλο τον κοινοτικό χώρο -το πρόσωπο αυτό τρόπον τινά έχει οιονεί ένα αποκλειστικό δικαίωμα, ή δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, ακόμα και αν δεν το έχει κατοχυρώσει.

Μάλιστα το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η πρόσκληση προς υποβολή προσφοράς σε περισσότερες της μίας επιχειρήσεις ή και η προγενέστερη διενέργεια διαγωνισμού για το ίδιο αντικείμενο αποτελούν ενδείξεις υπέρ της μη ύπαρξης αποκλειστικότητας σε κοινοτικό επίπεδο. Επομένως πρέπει να θεμελιώνεται από την αναθέτουσα αρχή επαρκώς το στοιχείο της μόνης κατάλληλης, σε σχέση με άλλες εταιρείες που αναπτύσσουν όμοια δραστηριότητα στον αντίστοιχο τομέα. Η αναθέτουσα αρχή πρέπει να υποστηρίζει ειδικά και επαρκώς, με συγκεκριμένα στοιχεία την ανυπαρξία άλλου ενδιαφερόμενου, φυσικού ή νομικού προσώπου, δυνάμενου να προσφέρει τις ανάλογες υπηρεσίες/αγαθά/έργο, ειδικά μάλιστα όταν είναι γνωστή η ύπαρξη μεγάλου αριθμού εν δυνάμει οικονομικών φορέων που δραστηριοποιούνται στον ίδιο τομέα, σε συνθήκες ανταγωνισμού.

Παράλληλα η νομολογία του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχεται παγίως ότι η προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης με επίκληση της εν λόγω διάταξης πρέπει να ακολουθεί μίας στάθμισης όλων των οικονομοτεχνικών παραμέτρων που καθιστούν συμφερότερη την προσφυγή σε αυτήν την όλως εξαιρετική διαδικασία, με πλήρη και ειδική αιτιολογία που πρέπει να προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, για τους λόγους που επέβαλαν την απόφασή της αυτή (βλ. ΕΣ Τμ. VI 3334/2009,156, 77/2008, 263/2007,186, 187, 188, 189, 190, 191/2006, 61/2004). (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013) (Ελ.Συν.Τμ.VI Απόφαση 2378/2011)

Εφόσον συντρέχουν οι ανωτέρω προϋποθέσεις, η αναθέτουσα αρχή δύναται να προβεί, ύστερα από διαπραγματεύσεις, σε απευθείας ανάθεση υπηρεσιών για λόγους τεχνικούς ή προστασίας δικαιωμάτων αποκλειστικότητας,χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, έχοντας όμως προηγουμένως σταθμίσει όλες τις οικονομοτεχνικές παραμέτρους, που καθιστούν συμφερότερη την προσφυγή σε αυτήν την όλως εξαιρετική διαδικασία, με πλήρη και ειδική αιτιολογία που πρέπει να προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, για τους λόγους που επέβαλαν την απόφασή της αυτή, διαφορετικά η διαδικασία της απευθείας ανάθεσης δεν είναι νόμιμη. (Ελ.Συν.Τμ.VI Απόφαση 2378/2011)



γ. Αποκλειστικά δικαιώματα
Η ρύθμιση για τα αποκλειστικά δικαιώματα αφορά τις περιπτώσεις εκείνες που για λόγους νομικούς μπορεί να ανατεθεί η σύμβαση σε έναν μόνο οικονομικό φορέα. Συγκεκριμένα, εφαρμόζεται όταν το αντικείμενο του έργου προστατεύεται από δικαιώματα πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας, όπως σήματα και δικαιώματα ευρεσιτεχνίας.

Υπογραμμίζεται ότι δεν αρκεί η αναθέτουσα αρχή να δείξει ότι επιθυμεί να αποκτήσει ένα αγαθό ή μια υπηρεσία που προστατεύεται από παρόμοια δικαιώματα. Πρέπει να αποδείξει ότι δεν υπάρχει άλλος υποψήφιος που θα μπορούσε να προσφέρει ισοδύναμα προϊόντα.
Επισημαίνεται ότι δεν αρκεί τα είδη/υπηρεσίες/έργα να είναι μοναδικά/προστατευμένα από αποκλειστικά δικαιώματα, αλλά απαιτείται μόνο ένας προμηθευτής ή/και κατασκευαστής να τα παρασκευάζει/παραδίδει, χωρίς να υπάρχουν ανταγωνιστικοί προμηθευτές ή/και κατασκευαστές των ίδιων προϊόντων. (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)

Στην περίπτωση δε αυτή, πρέπει να αποδεικνύεται, με πλήρη και ειδική αιτιολογία, που πρέπει να προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, η μοναδικότητα του επιλεγέντος προμηθευτή, υπό την έννοια αφενός της μη ύπαρξης παρόμοιων με το συγκεκριμένο προϊόντων, δυνάμενων να εξυπηρετήσουν εξίσου αποτελεσματικά τις ανάγκες της αναθέτουσας αρχής, αφετέρου της, για λόγους σχετιζόμενους με την προστασία δικαιωμάτων αποκλειστικότητας, μη ύπαρξης ανταγωνιστικών κατασκευαστών ή προμηθευτών του ζητούμενου προϊόντος. (Ελ.Συν.Τμ.6 Απόφαση 3099/2012, 263/2007, 77/2008)

Τα στοιχεία και οι ειδικοί λόγοι που στηρίζουν την ανωτέρω αιτιολογία αρκεί να προκύπτουν από τα στοιχεία του φακέλου. Σε περίπτωση που τα στοιχεία αυτά δεν έχουν υποβληθεί ή είναι ελλιπή μπορεί να ζητηθεί από τον Επίτροπο, όπως ζητείται από το Κλιμάκιο, οποιοδήποτε συμπληρωματικό στοιχείο ή έγγραφο που να στηρίζει τη βασιμότητα της αιτιολογίας της αναθέτουσας αρχής. (Ελ.Συν.Κλιμ. ΣΤ' Πράξεις 49/2006, 224/2008, Ζ' Κλιμ. 264/2007, 198/2009)

Δεν αρκεί για τη νόμιμη ανάθεση το εν λόγω δημιούργημα να προστατεύεται απλώς από τις διατάξεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας αλλά πρέπει επιπλέον η υλοποίηση της προμήθειας να είναι δυνατή μόνο από το συγκεκριμένο προμηθευτή. (Πρακτικός Οδηγό για τον έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο, σελ.92)

Περιπτωσιολογία:
- Νόμιμα η αναθέτουσα αρχή προέβη με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, στην απευθείας ανάθεση της προμήθειας του φυσικού αερίου στην εταιρεία «Δ.Ε.Π.Α. Α.Ε.», λόγω αποκλειστικότητας σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 25 παρ.1 περ.β΄του π.δ/τος 60/2007 και 3 παρ.3 περ.γ΄εδ.(5) του Ε.Κ.Π.Ο.Τ.Α.. (Ελ.Συν.Κλ.ΣΤ Πράξη 30/2013- Ανακλήθηκε εν μέρει από την Απόφαση Ελ. Συν. 1908/2013 Τμ. 6- Μη αναθεωρητέα από την Απόφαση Ελ. Συν. 3247/2013 Τμ. Μείζονος- Επταμελούς Σύνθεσης)

- Η εταιρεία ως δημιουργός των σχετικών εφαρμογών λογισμικού, έχει διατηρήσει την κυριότητα του πηγαίου κώδικά τους καθώς και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας σ’ αυτά, με συνέπεια να καθίσταται η μοναδική που μπορεί νόμιμα να παρέχει, η ίδια, ή μέσω των συνεργαζόμενων με αυτή εταιρειών, όπως εν προκειμένω, της φερόμενης ως δικαιούχου εταιρείας, υπηρεσίες συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης αυτών, για όσο χρονικό διάστημα ο οικείος φορέας χρησιμοποιεί τα δημιουργηθέντα από αυτή προγράμματα, αποκλειομένης ρητά της δυνατότητας του τελευταίου να αναθέτει την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών σε τρίτους. (Ελ. Συν. Κλιμ. Τμ. 7 Πράξη 71/2014)

- Εναπόθεση και υγειονομική ταφή των απορριμμάτων του Δήμου. Συνέτρεχαν στη συγκεκριμένη περίπτωση οι προβλεπόμενες στο άρθρο 25 παρ. 1 περ. β΄ του π.δ/τος 60/2007 προϋποθέσεις προσφυγής στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη προκήρυξη διαγωνισμού. (Ελ. Συν. Τμ. 6 Απόφαση 3003/2014)

 
3. Κατεπείγουσα ανάγκη

α. Προϋποθέσεις
Η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μπορεί να χρησιμοποιείται για δημόσιες συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών στο μέτρο που είναι απολύτως απαραίτητο, εάν λόγω κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε γεγονότα απρόβλεπτα για την αναθέτουσα αρχή, δεν είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών που προβλέπονται για τις ανοικτές, κλειστές ή ανταγωνιστικές διαδικασίες με διαπραγμάτευση.

Οι περιστάσεις που επικαλούνται οι αναθέτουσες αρχές για την αιτιολόγηση της κατεπείγουσας ανάγκης δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να απορρέουν από δική τους ευθύνη. (άρθρο 32 παρ.2γ Ν.4412/2016)

Συνεπώς πρέπει να πληρούνται οι ακόλουθες σωρευτικές προϋποθέσεις:
α. ύπαρξη απροβλέπτου γεγονότος,
β. ύπαρξη κατεπείγουσας ανάγκης που δεν συμβιβάζεται με τις προθεσμίες που επιτάσσουν άλλες διαδικασίες και
γ. ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ του απροβλέπτου γεγονότος και της κατεπείγουσας ανάγκης που ανακύπτει. (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)(Ελ.Συν.Κλιμ.ΣΤ Πράξη 159/2012)(Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 211/2015, Κλιμ.ΣΤ Πράξη 159/2012)
δ. μη δυνατότητα τήρησης ούτε των συντετμημένων προθεσμιών του ανοικτού διαγωνισμού (ΣτΕ 1592/2004) (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)
ε. μη ευθύνη της αναθέτουσας αρχής (άρθρο 32 παρ.2γ Ν.4412/2016)

Πρέπει επίσης να τονισθεί ότι η προσφυγή στη διαδικασία αυτή νομιμοποιείται μόνο για τις ποσότητες εκείνες και για το χρονικό εκείνο διάστημα που είναι πράγματι αναγκαία για την άμεση αντιμετώπιση της έκτακτης περίστασης. (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)(Ελ.Συν. Κλ.ΣΤ Πράξη 67/2011)

Τονίζεται δε ότι οι παρεκκλίσεις από την κανονική διαδικασία δεν μπορούν να ισχύσουν όταν οι αναθέτουσες αρχές διαθέτουν επαρκή χρόνο για την τήρηση της ταχείας κλειστής διαδικασίας (Δ.Ε.Ε. προαναφερθείσα C-107/92,σκέψεις 9 και 13, όπου κρίθηκε ότι δεν συνέτρεχε κατεπείγον γιατί μεσολάβησαν τρεις μήνες από τη γνώση της συνδρομής του απρόβλεπτου γεγονότος μέχρι τη διενέργεια της διαπραγμάτευσης από την αναθέτουσα αρχή). (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)



β. Απρόβλεπτες περιστάσεις
Ως απρόβλεπτες περιστάσεις πρέπει να νοούνται γεγονότα που υπερβαίνουν κατά πολύ τον συνήθη ρου του οικονομικού και κοινωνικού βίου, όπως λ.χ. οι θεομηνίες (πλημμύρες, σεισμοί κλπ.), οι οποίες καθιστούν κατεπειγόντως απαραίτητη την παράδοση διαφόρων προμηθειών στους πληγέντες.

Αντίστοιχη άποψη έχει υιοθετήσει και το Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο δέχεται ότι απρόβλεπτες περιστάσεις είναι τα γεγονότα που δεν μπορούν αντικειμενικά με βάση τα διδάγματα της ανθρώπινης πείρας και λογικής να προβλεφθούν, είναι δε ανεξάρτητα της βούλησης της αναθέτουσας αρχής και δεν πρέπει να απορρέουν από έλλειψη προγραμματισμού και επιμέλειας αυτής (βλ. ενδεικτικά Ελ.Συν.Τμ.6 Πράξεις 91,105,171,200/2007ΣΤ' Κλιμ. 205/2007). (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)

Περιπτωσιολογία:
Έχει κριθεί ότι δεν θεωρούνται απρόβλεπτα γεγονότα, εκτός της σφαίρας της αναθέτουσας αρχής:
- οι διαφορές που αναφύονται κατά τη διαγωνιστική διαδικασία, που προηγείται της σύναψης συμβάσεων δημοσίων συμβάσεων και οι οποίες επιλύονται με την τήρηση της εκ του νόμου προβλεπόμενης ενδικοφανούς και ένδικης διαδικασίας, στα πλαίσια της προάσπισης των σχετικών συμφερόντων των διαγωνιζομένων.

- η τήρηση χρονοβόρων, ενδεχομένως, διαδικασιών διενέργειας διαγωνισμών, εξαιτίας της υποβολής προσφυγών και αιτήσεων ασφαλιστικών μέτρων εκ μέρους των συμμετεχόντων σε διαγωνισμό, δε συνιστά απρόβλεπτη περίσταση καθιστάμενης ούτως επείγουσας της ανάγκης προσφυγής στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης.  (Ελ.Συν. Τμήμα IV Πράξη 227/2011, Κλ. Ζ Πράξη 264/2010, Τμ. VI Απόφαση 170/2011 βλ. και αντίθετη ΓνΝΣΚ 460/2012)

- η προσεχή λήξη ισχύος των συμβάσεων των υπό ανάθεση υπηρεσιών, ούτε η ανάγκη παροχής των σχετικών υπηρεσιών για την εύρυθμη λειτουργία του φορέα μπορούν να χαρακτηριστούν απρόβλεπτες περιστάσεις (βλ. ΕΣ Τμ. VI 93/2011, 91/2007, Κλ. Ζ 264/2010, Κλ. ΣΤ 205/2007, Τμ. VI 58/2005, 91/2007, 19/2009).

- ότι ένας φορέας κράτους μέλους, ο οποίος πρέπει να δώσει, στο πλαίσιο της προβλεπόμενης από την εθνική νομοθεσία διαδικασίας εγκρίσεως των σχεδίων δημοσίων έργων, τη συγκατάθεσή του για συγκεκριμένο σχέδιο, προβάλλει, πριν από την προς τούτο προβλεπόμενη οριακή ημερομηνία, αντιρρήσεις για λόγους που δικαιούται να επικαλεσθεί.

- η εκτέλεση έργου κατά τμήματα στην διάρκεια περισσότερων ετών, λόγω μη ύπαρξης διαθέσιμων πόρων.

- αν λόγω παραλείψεων - ελλείψεων προγραμματισμού και επιμέλειας της αναθέτουσας αρχής καθυστέρησε η έναρξη της διαδικασίας διαγωνισμού.

- η πλήρωση των αναγκών της αναθέτουσας αρχής αν από καιρού γνώριζε τη λήξη προηγούμενων συμβάσεων και υπήρχε η δυνατότητα έγκαιρης διενέργειας διαγωνισμού. (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)

- αναβλητική πράξη στο πλαίσιο του προσυμβατικού ελέγχου για τη συμπλήρωση των στοιχείων του φακέλου. (Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 166/2015)

- η έκδοση απόφασης της  Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. σε χρόνο μεταγενέστερο του αναμενομένου από το Δήμο. (Ελ.Συν.Κλιμ.Στ Πράξη 168/2015)

- η επικαλούμενη δυσκολία διενέργειας ηλεκτρονικού διαγωνισμού, καθόσον η  σχετική νομοθετική πρόβλεψη (ν. 4155/13, ΦΕΚ 120 Α΄/29.5.2013) ήταν ήδη γνωστή από το έτος 2013 στο Δήμο, ο οποίος όφειλε να προβεί σε έγκαιρο προγραμματισμό υλοποίησης της σχετικής διαδικασίας.  (Ελ.Συν.Κλιμ.Στ Πράξη 168/2015)

- η εξάντληση της πίστωσης. (Ελ.Συν. Κλ. Ζ Πράξη 36/2010)

Έχει κριθεί ότι θεωρούνται απρόβλεπτα γεγονότα, εκτός της σφαίρας της αναθέτουσας αρχής:

- ΔΕΥΑ. Η εξάντληση του φυσικού αντικειμένου της σύμβασης προμήθειας πριν από την πάροδο του συμβατικού χρόνου, λόγω προφανώς αυξημένων αναγκών της Δ.Ε.Υ.Α., δύναται να θεωρηθεί κατεπείγουσα περίπτωση, η οποία δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθεί εξαρχής και η οποία δικαιολογεί την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της απευθείας ανάθεσης προμήθειας με το ίδιο ως άνω αντικείμενο. Σαφώς εξάλλου, προκύπτει ότι, η εν λόγω σύμβαση είχε περιορισμένη χρονική ισχύ και αποσκοπούσε στην αντιμετώπιση των αναγκών της Δ.Ε.Υ.Α. που θα ανέκυπταν κατά το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί   από τη λήξη της αρχικής σύμβασης μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανάθεσης της νέας ετήσιας σύμβασης προμήθειας θερμού ασφαλτομίγματος, ύστερα από τη διενέργεια ανοικτού διαγωνισμού κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του Ε.Κ.Π.Ο.Τ.Α.. (Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 267/2015)

- Νομίμως τα όργανα του Δήμου προσέφυγαν στη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης, καθόσον αφενός μεν τα περιστατικά κλοπών συνιστούν απρόβλεπτη περίπτωση, η οποία δεν ανάγεται σε υπαιτιότητα του Δήμου, αφετέρου η κλοπή του εν λόγω ηλεκτρολογικού υλικού κατέστησε αδύνατη την άρδευση των καλλιεργήσιμων εκτάσεων, θέτοντας σε κίνδυνο την αγροτική παραγωγή, επομένως, στην προκειμένη περίπτωση συνέτρεξε επείγουσα ανάγκη, λόγω της οποίας δεν ήταν δυνατό να τηρηθούν οι προϋποθέσεις για τη διενέργεια σχετικού διαγωνισμού.  (Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 222/2015)
- Νομίμως η επίμαχη προμήθεια ανταλλακτικών ανατέθηκε απευθείας στη φερόμενη ως δικαιούχο του εντάλματος εταιρεία, διότι  καλύπτει επείγουσα ανάγκη, διότι δεν  αφορά, κατά  τα διδάγματα της κοινής πείρας, στην αντιμετώπιση συνήθων φθορών στο πλαίσιο τακτικής συντήρησης, αλλά στην επισκευή της έκτακτης βλάβης, που προκλήθηκε αιφνιδίως κατά την κίνηση του οχήματος, καθιστώντας αυτό μη λειτουργικό, χωρίς από τα στοιχεία του φακέλου να προκύπτει οιαδήποτε υπαιτιότητα των αρμοδίων οργάνων του Δήμου, η δε άμεση αποκατάσταση της βλάβης αυτής ήταν αναγκαία προκειμένου να μη διαταραχθεί η ομαλή λειτουργία των υπηρεσιών καθαριότητας του Δήμου και τεθεί σε κίνδυνο η δημόσια υγεία. (Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 105/2016)

- η καθυστέρηση παράδοσης στο Ελεγκτικό Συνεδριο των στοιχείων του διαγωνισμό για περίπου ένα μήνα από την παράδοσή τους στα ΕΛ.ΤΑ. εκ μέρους του Δήμου, γεγονός που εκφεύγει της σφαίρας επιρροής το Δήμου και για το οποίο αυτός δεν έχει υπαιτιότητα. (Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 211/2015)

- η διακοπή της βατότητας του δημοτικού οδικού δικτύου εξαιτίας των έντονων καιρικών φαινομένων. (Ελ. Συν. Κλιμ. Τμ. 7 Πράξη 19/2013) Προμήθεια αλατιού λόγω έκτακτων καιρικών φαινομένων (Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 104/2016)

- η αποδεδειγμένη ύπαρξη ανθυγιεινών εστιών που απαιτούσε άμεση δράση προς εξουδετέρωση των συνεπειών τους στη δημόσια υγεία. (Ελ. Συν. Κλιμ. Τμ. 7 Πράξη 240/2012)

- Ανάθεση της παροχής ναυαγοσωστικών υπηρεσιών.  Ο Δήμος καθυστέρησε μεν να ξεκινήσει τη διαγωνιστική διαδικασία για την ανάθεση της παροχής των επίμαχων υπηρεσιών, όμως αν δεν είχε μεσολαβήσει το απρόβλεπτο γι’ αυτόν γεγονός της απουσίας της διαχειρίστριας του Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ., η οποία ήταν η δεύτερη - και μοναδική εναπομείνασα- που στερούσε το Δήμο από τις οικείες υπηρεσίες εντός χρονικού διαστήματος πενήντα μόλις ημερών, το πιθανότερο είναι ότι η διαδικασία αυτή θα είχε ολοκληρωθεί πριν από τις 23.8.2015, ημερομηνία έναρξης της παροχής των υπηρεσιών, για την κάλυψη της δαπάνης των οποίων εκδόθηκε το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα.  (Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 80/2016)

- Oι μεν πρώτες αναθέσεις στην ανάδοχο έλαβαν χώρα προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες αποκομιδής των απορριμμάτων στις δημοτικές ενότητες μέχρι την επικείμενη (τότε) ολοκλήρωση του ανοικτού διαγωνισμού, που αφορούσε στις ίδιες υπηρεσίες και βρισκόταν στο στάδιο του προσυμβατικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Μετά δε την έκδοση της  Πράξης του Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου και της ένωσης εταιρειών και ενόψει της λήξης των προηγηθεισών συμβάσεων, προέκυψε επείγουσα ανάγκη – λόγω και της αιχμής της τουριστικής περιόδου και του εντεύθεν αυξημένου αριθμού των επισκεπτών στην περιοχή, που συνεπαγόταν μεγαλύτερο όγκο απορριμμάτων αλλά και για λόγους δημόσια υγείας – να ανατεθούν απευθείας οι σχετικές υπηρεσίες για το αμέσως προσεχές χρονικό διάστημα. Έτσι,  με αποφάσεις του Δημάρχου ανατέθηκαν απευθείας, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης, στην ίδια εταιρεία οι σχετικές υπηρεσίες για το χρονικό διάστημα από 17.8.2015 έως 16.9.2015, οι δε αποφάσεις αυτές εγκρίθηκαν από την αρμόδια προς τούτο Οικονομική Επιτροπή του Δήμου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 58 παρ. 2 του ν. 3852/2010.  (Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 143/2016)



γ. Αιτιολογία
Η σχετική απόφαση της αναθέτουσας αρχής πρέπει να φέρει πλήρη και ειδική αιτιολογία, αναφερόμενη στους λόγους για τους οποίους αποφασίζεται η προσφυγή στην εν λόγω εξαιρετική διαδικασία. (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)

Η δε απόφαση του αρμοδίου οργάνου περί προσφυγής στην προρρηθείσα διαδικασία ανάθεσης, πρέπει, ως εκ της φύσεώς της, να είναι ειδικώς και επαρκώς αιτιολογημένη ώστε να καθίσταται εφικτός από το Ελεγκτικό Συνέδριο ο έλεγχος της νομιμότητάς της (Ελ.Συν.Κλιμ.ΣΤ Πράξη 159/2012, Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 211/2015Κλ.Ζ Πράξη 168/2012, Τμ. VI Απόφαση 935/2010)

Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για τη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασηςπρομήθειας καυσίμων, για επιπλέον ποσό μέχρι και 50% σε σχέση με την αρχική σύμβαση, με απ΄ ευθείας ανάθεση δεν είναι νόμιμη, καθόσον δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις προσφυγής σε αυτήν, όπως προβλέπονται από τη διάταξη του στοιχείου β΄ της περ. 2 του άρθρου 25 του π.δ/τος 60/2007 που αναφέρεται σε συμπληρωματικές παραδόσεις από τον ίδιο προμηθευτή. Πλην όμως, προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης δύναται να δικαιολογηθεί με την επίκληση λόγων κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε γεγονότα απρόβλεπτα. (Ελ.Συν.Κλιμ.ΣΤ Πράξη 159/2012)


δ. Προσυμβατικός έλεγχος
Τυχόν έκτακτες περιστάσεις δεν αναιρούν την υποχρέωση της αναθέτουσας αρχής να υποβάλει τη μέλλουσα να συναφθεί σύμβαση προς προσυμβατικό έλεγχο. (Ελ.Συν.Κλιμ.Τμ.7 Πράξη 264/2016)


ΙΙΙ. Περιπτώσεις για συμβάσεις προμηθειών

1. Σκοποί έρευνας, πειραματισμού κλπ
Η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μπορεί να χρησιμοποιείται για δημόσιες συμβάσεις προμηθειών όταν τα σχετικά προϊόντα κατασκευάζονται αποκλειστικά για σκοπούς έρευνας, πειραματισμού, μελέτης ή ανάπτυξης ωστόσο, οι συμβάσεις που ανατίθενται δυνάμει της παρούσας περίπτωσης δεν περιλαμβάνουν την παραγωγή ποσοτήτων ικανών να εξασφαλίζουν την εμπορική βιωσιμότητα του προϊόντος ή την απόσβεση των δαπανών έρευνας και ανάπτυξης. (άρθρο 32 παρ.4α Ν.4412/2016)



2. Συμπληρωματικές παραδόσεις
Η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μπορεί να χρησιμοποιείται για δημόσιες συμβάσεις προμηθειών για συμπληρωματικές παραδόσεις που πραγματοποιούνται από τον αρχικό προμηθευτή και προορίζονται:
- είτε για τη μερική αντικατάσταση αγαθών ή εγκαταστάσεων
- είτε για επέκταση υφιστάμενων αγαθών ή εγκαταστάσεων,
εφόσον η αλλαγή προμηθευτή θα υποχρέωνε την αναθέτουσα αρχή να αποκτά αγαθά με διαφορετικά τεχνικά χαρακτηριστικά τα οποία θα προκαλούσαν ασυμβατότητα ή δυσανάλογες τεχνικές δυσχέρειες στη χρήση και τη συντήρηση η διάρκεια αυτών των συμβάσεων, καθώς και των επαναλαμβανόμενων συμβάσεων, δεν υπερβαίνει κατά κανόνα τα τρία έτη, (άρθρο 32 παρ.4β Ν.4412/2016)

Συνεπώς, απαιτείται να συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:
α) πρόκειται αποκλειστικά για σύμβαση προμηθειών,
β) η αναθέτουσα αρχή προτίθεται να αναθέσει συμπληρωματικό αντικείμενο με επιπλέον αμοιβή μόνο στον αρχικό ανάδοχο με τον οποίο θα διαπραγματευτεί,
γ) η αλλαγή προμηθευτή θα υποχρέωνε την αναθέτουσα αρχή να προμηθευτεί υλικό με διαφορετικά τεχνικά χαρακτηριστικά, τα οποία είναι ασυμβίβαστα ή προκαλούν δυσανάλογες τεχνικές δυσχέρειες ως προς τη χρήση και συντήρηση,
δ) η διάρκεια των συμβάσεων και των ανανεώσιμων δεν υπερβαίνει τα τρία έτη, εκτός αν συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι, η συνδρομή των οποίων θα πρέπει να αιτιολογείται ειδικώς.  (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)
(Ελ.Συν.Τμ.7 Πράξη 264/2007)

Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να προσφύγει στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, εκτός των άλλων, προκειμένου για δημόσιες συμβάσεις προμηθειών για λόγους συμβατότητας με προηγουμένως ανατεθείσα προμήθεια και προς αποφυγή δυσανάλογων τεχνικών δυσχερειών ή οικονομικών επιβαρύνσεων. Η προϋπόθεση αυτή συντρέχει για προμήθειες, οι οποίες δεν υπόκεινται σε ανταγωνισμό στην αγορά, με την έννοια ότι είναι εκ των προτέρων γνωστό στην αναθέτουσα αρχή ότι η προκύψασα ανάγκη θεραπεύεται αποκλειστικά δια της προσφυγής σε προμήθειες, οι οποίες, λόγω των τεχνικών χαρακτηριστικών που εμφανίζουν, δεν δύνανται να υποκατασταθούν με άλλες που προσφέρονται  στην αγορά. Αντίθετα, η ως άνω διάταξη δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση κατά την οποία διατίθενται στην αγορά περισσότερα υλικά ομοειδή και ανταγωνιστικά μεταξύ τους.  (Ελ.Συν. Τμ. VI Απόφαση 1281/2010)

Διευκρινίζεται ότι η περίπτωση αυτή δεν πρέπει να συγχέεται με την περίπτωση της τεχνικής μοναδικότητας, η οποία εφαρμόζεται σε όλες τις συμβάσεις (έργων, προμηθειών, υπηρεσιών) και προϋποθέτει τον αυστηρότερο όρο της μοναδικότητας του οικονομικού φορέα. Δεδομένου μάλιστα ότι συχνά η προσφυγή σε διαπραγμάτευση για λόγους τεχνικούς αφορά μικτές συμβάσεις (με στοιχεία συμβάσεων υπηρεσιών και προμηθειών ταυτόχρονα), υπογραμμίζεται ότι ισχύουν διαφορετικοί κανόνες (τεχνική μοναδικότητα/δυσανάλογες τεχνικές δυσχέρειες) ανάλογα με τον χαρακτηρισμό της σύμβασης ως σύμβασης προμήθειας ή παροχής υπηρεσιών.

Επισημαίνεται ότι η τεχνική κρίση της αναθέτουσας αρχής για τη συνδρομή της προϋπόθεσης (γ) δέον όπως ακολουθεί μιας στάθμισης όλων των οικονομοτεχνικών παραμέτρων που καθιστούν συμφερότερη την προσφυγή σε αυτήν την όλως εξαιρετική διαδικασία, με πλήρη και ειδική αιτιολογία που πρέπει να προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, για τους λόγους που επιβάλουν την απόφασή της αυτή (Ελ.Συν. Τμ. VI Απόφαση 1281/2010). (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)

Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για τη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης προμήθειας καυσίμων, για επιπλέον ποσό μέχρι και 50% σε σχέση με την αρχική σύμβαση, με απ΄ ευθείας ανάθεση δεν είναι νόμιμη, καθόσον δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις προσφυγής σε αυτήν, όπως προβλέπονται από τη διάταξη του στοιχείου β΄ της περ. 2 του άρθρου 25 του π.δ/τος 60/2007 που αναφέρεται σε συμπληρωματικές παραδόσεις από τον ίδιο προμηθευτή.  (Ελ.Συν.Κλιμ.ΣΤ Πράξη 159/2012)

3. Χρηματιστήριο εμπορευμάτων
Η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μπορεί να χρησιμοποιείται για δημόσιες συμβάσεις προμηθειών εάν πρόκειται για αγαθά που είναι εισηγμένα και αγοράζονται σε χρηματιστήριο εμπορευμάτων. (άρθρο 32 παρ.4γ Ν.4412/2016)


ΙV. Άλλες περιπτώσεις

1. Για προμήθειες και υπηρεσίες (ιδιαίτερα ευνοϊκοί όροι)
Η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μπορεί να χρησιμοποιείται για δημόσιες συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών για την αγορά αγαθών ή υπηρεσιών, υπό ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους είτε από προμηθευτή που παύει οριστικά τις εμπορικές του δραστηριότητες είτε από τον εκκαθαριστή διαδικασίας αφερεγγυότητας, δικαστικού συμβιβασμού ή ανάλογης διαδικασίας που προβλέπεται σε διατάξεις νόμου. (άρθρο 32 παρ.3 Ν.4412/2016)


2. Για συμβάσεις μελετών (προηγούμενος διαγωνισμός μελετών)
Η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μπορεί να χρησιμοποιείται για δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών όταν η σχετική σύμβαση έπεται διαγωνισμού μελετών που έχει διοργανωθεί, σύμφωνα με το Μέρος Α' του Βιβλίου Ι και πρέπει, σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται στο διαγωνισμό μελετών, να ανατεθεί στον νικητή ή σε έναν από τους νικητές του διαγωνισμού αυτού.
Στην τελευταία αυτή περίπτωση, όλοι οι νικητές του διαγωνισμού πρέπει να καλούνται να συμμετάσχουν στις διαπραγματεύσεις. (άρθρο 32 παρ.5 Ν.4412/2016)



3. Για συμβάσεις επανάληψης παρόμοιων έργων/υπηρεσιών
Η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μπορεί να χρησιμοποιείται για νέα έργα ή υπηρεσίες που συνίστανται στην επανάληψη παρόμοιων έργων ή υπηρεσιών που ανατέθηκαν στον οικονομικό φορέα ανάδοχο της αρχικής σύμβασης από τις ίδιες αναθέτουσες αρχές, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά τα έργα ή υπηρεσίες είναι, σύμφωνα με μία βασική μελέτη και ότι αυτή η μελέτη αποτέλεσε αντικείμενο αρχικής σύμβασης, η οποία έχει συναφθεί, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 26. Στη βασική μελέτη αναγράφεται η έκταση πιθανών συμπληρωματικών έργων ή υπηρεσιών και οι όροι ανάθεσής τους. Η δυνατότητα προσφυγής σε αυτή τη διαδικασία πρέπει να επισημαίνεται ήδη κατά την πρώτη προκήρυξη διαγωνισμού, και το συνολικό προβλεπόμενο ποσό για τη συνέχιση των εργασιών ή υπηρεσιών λαμβάνεται υπόψη από τις αναθέτουσες αρχές για την εφαρμογή του άρθρου 5. Προσφυγή στη διαδικασία αυτή επιτρέπεται μόνο εντός τριετίας μετά τη σύναψη της αρχικής σύμβασης. (άρθρο 32 παρ.6 Ν.4412/2016)

Η εν λόγω περίπτωση αναφέρεται επίσης μόνο σε συμβάσεις νέων έργων ή υπηρεσιών, που πρόκειται να ανατεθούν στον ανάδοχο της αρχικής σύμβασης από την ίδια αναθέτουσα αρχή.

Για την εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης θα πρέπει σωρευτικά τα νέα έργα ή υπηρεσίες:
α) να αφορούν σε επανάληψη παρόμοιων με την αρχική σύμβαση έργων ή υπηρεσιών
β) να συμφωνούν με την βασική μελέτη που αποτέλεσε αντικείμενο της αρχικής σύμβασης, η οποία συνήφθη με ανοικτή ή κλειστή διαδικασία.

Η δυνατότητα προσφυγής στην ανωτέρω διαδικασία θα πρέπει να επισημαίνεται κατά την αρχική προκήρυξη του διαγωνισμού και επιτρέπεται επί μια τριετία μετά την σύναψη της αρχικής σύμβασης.

Επισημαίνεται ότι η χρονική διάρκεια των τριών ετών εφαρμογής της δυνατότητας αυτής υφίσταται από τη σύναψη της σύμβασης και όχι από την ολοκλήρωση του έργου. (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 1/2013/30.12.2013)

H δυνατότητα ανάθεσης νέων υπηρεσιών αναφέρεται σε υπηρεσίες που είναι μεν παρόμοιες με εκείνες που ανατέθηκαν με την αρχική σύμβαση, πλην όμως δυνάμενες να διακριθούν από τις τελευταίες, ως προς το αντικείμενο στο οποίο αφορούν, και υπό την πρόσθετη προϋπόθεση ότι και οι νέες αυτές υπηρεσίες συνάδουν με το βασικό σχέδιο, στο πλαίσιο του οποίου συνήφθη η αρχική σύμβαση. Εξάλλου, δεδομένου ότι ως βασικό σχέδιο πρέπει να νοηθεί ο προγραμματισμός για την επίτευξη, εντός ορισμένου χρόνου, ενός συγκεκριμένου τεχνοοικονομικού αποτελέσματος, στην επίμαχη εξαίρεση από τη διενέργεια διαγωνισμού δεν μπορούν να υπαχθούν, ως νέες, οι υπηρεσίες που, εξαιτίας του ότι ανταποκρίνονται σε πάγιες ανάγκες της αναθέτουσας αρχής χωρίς χρονικό ορίζοντα, μπορούν να επαναλαμβάνονται διαρκώς, ούτε οι υπηρεσίες που ταυτίζονται με αυτές της αρχικής σύμβασης. Συνεπώς, δεν είναι δυνατόν, βάσει της προαναφερόμενης διάταξης, να ανατεθούν απευθείας στον αρχικό ανάδοχο, είτε στο πλαίσιο του αρχικού συμβατικού χρόνου, είτε σε μεταγενέστερο χρονικό διάστημα, οι ίδιες υπηρεσίες κατόπιν επαύξησης του αρχικού συμβατικού αντικειμένου και συνακόλουθης επαύξησης του αρχικού προϋπολογισμού.
Η αναθέτουσα αρχή νομίμως προέβη στη σύναψη σύμβασης παράτασης, χωρίς δημοσίευση σχετικής προκήρυξης, κάνοντας χρήση του περιλαμβανομένου όρου του αρχικού σχεδίου σύμβασης για την απευθείας ανάθεση στην εταιρεία «Α.Ε.» νέων παρόμοιων υπηρεσιών, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 25 παρ. 4 εδ. β’ του π.δ. 60/2007. Περαιτέρω, η σύναψη της σύμβασης παράτασης είναι νόμιμη και για τον πρόσθετο λόγο ότι ο σχετικός όρος, δυνάμει της οποίας συνήφθη,περιλαμβανόταν τόσο στην αρχική σύμβαση, όσο και στην προκήρυξη αυτής, όριζε δε επακριβώς το συμβατικό αντικείμενο, το οποίο δεν δύνατο να υπερβεί το 50% του προϋπολογισμού και τέλος η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου περί παράτασης ελήφθη πριν τη συμπλήρωση του δευτέρου έτους της αρχικής σύμβασης. Εσφαλμένως δε ο Επίτροπος υπέλαβε ότι πρόκειται για συμπληρωματικές υπηρεσίες και ότι εξ αυτού του λόγου δεν τηρήθηκαν οι προϋποθέσεις της περ. α του άρθρου 25 του π.δ.60/2007, καθόσον οι συμπληρωματικές υπηρεσίες συνίστανται σε υπηρεσίες που δεν περιλαμβάνονται στην αρχική σύμβαση και κατέστησαν αναγκαίες για την εκτέλεση του έργου λόγω μη προβλέψιμων περιστάσεων, ενώ οι ενδεχόμενες νέες υπηρεσίες συνίστανται σε επανάληψη άλλων παρόμοιων υπηρεσιών με αυτές που ανατίθενται στον ανάδοχο με την κατάρτιση της αρχικής. (Ελ. Συν. Κλιμ. Τμ. 7 Πράξη 202/2013)



V. Βήματα ανάθεσης
- Συγκρότηση των Επιτροπών (διαγωνισμού, παραλαβής, ενστάσεων). Για περισσότερα σχετικά με τη συγκρότηση των Επιτροπών, δείτε την ενότητα ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ (από 08.08.2016) » ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ - ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΑ ΜΕΣΑ » ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ » Γνωμοδοτικά όργανα - Επιτροπές

- Σύνταξη των τεχνικών προδιαγραφών (το βήμα αυτό πρέπει να προηγείται της έγκρισης των τεχνικών προδιαγραφών) Στην περίπτωση διαπραγμάτευσης μετά από άγονο διαγωνισμό, ισχύουν οι τεχνικές προδιαγραφές του διαγωνισμού.

Σημείωση: Τα βήματα που ακολουθούν αφορούν την περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή προσφεύγει σε έναν οικονομικό φορέα. Επίσης, όσον αφορά την περίπτωση κατεπείγουσας ανάγκης εννοείται ότι τα βήματα αυτά ακολουθούνται εφόσον υπάρχει ο απαραίτητος χρόνος για τις ενέργειες αυτές. Σε διαφορετική περίπτωση, μπορείτε να εξετάσετε και την εφαρμογή του άρθρου 58 παρ.1 του Ν.3852/2010.

Α. Περίπτωση κατεπείγοντος

1. Πρωτογενές αίτημα (για συμβάσεις άνω των 1.000 ευρώ)
Υποβολή πρωτογενούς αιτήματος στην οικονομική υπηρεσία και καταχώρισή του στο ΚΗΜΔΗΣ. (άρθρο 38 παρ.1 του Ν.4412/2016, Απόφαση Υπ. Οικονομίας & Ανάπτυξης 57654/22.05.2017)

Για περισσότερα σχετικά με το ΚΗΜΔΗΣ, δείτε την ενότητα ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ (από 08.08.2016) » ΕΣΗΔΗΣ-ΚΗΜΔΗΣ-ΕΑΑΔΗΣΥ-ΜΗΠΥΔΗΣΥ » ΚΗΜΔΗΣ » ΚΗΜΔΗΣ


2. Συγκρότηση και τήρηση φακέλου δημόσιας σύμβασης (άρθρο 45 του Ν.4412/2016)
Για περισσότερα σχετικά με το φάκελο δημόσιας σύμβασης, δείτε την ενότητα ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ (από 08.08.2016) » ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ » ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ » Συγκρότηση και τήρηση φακέλου


3. Πρόταση Ανάληψης Υποχρέωσης (ΥΠ.ΕΣ.Α.&Η.Δ.. & ΥΠ.ΟΙΚ.30/19664/20.04.2011)


4. Απόφαση Οικονομικής Επιτροπής με την οποία:
α. αναλαμβάνεται η υποχρέωση και διατίθεται η πίστωση (άρθρο 72 Ν. 3852/2010)
β. επιλέγεται ως τρόπος ανάθεσης η διαπραγμάτευση και αιτιολογείται το κατεπείγον (άρθρο 72 του Ν.3852/2010)
γ. εγκρίνονται οι τεχνικές προδιαγραφές (άρθρο 72 του Ν.3852/2010)
δ. εγκρίνονται οι όροι της διαπραγμάτευσης (άρθρο 72 του Ν.3852/2010)

ΠΡΟΣΟΧΗ: Σε περίπτωση που απαιτείται σύμφωνη γνώμη της ΕΑΑΔΗΣΥ, αυτή θα πρέπει να προηγείται της ανωτέρω απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής.

Υπόδειγμα απόφασης Οικονομικής Επιτροπής


5. α. Καταχώριση εγκεκριμένου αιτήματος στο ΚΗΜΔΗΣ (για συμβάσεις άνω των 1.000 ευρώ) (άρθρο 38 παρ.1 του Ν.4412/2016, Απόφαση Υπ. Οικονομίας & Ανάπτυξης 57654/22.05.2017)
    β. Ανάρτηση στη "ΔΙΑΥΓΕΙΑ" (άρθρο 2 παρ.4 περιπτ.6α Ν. 3861/2010)

Για περισσότερα σχετικά με τη ΔΙΑΥΓΕΙΑ, δείτε την ενότητα ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ - ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ » ΥΠΟΒΟΛΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ - ΔΙΑΥΓΕΙΑ » ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "ΔΙΑΥΓΕΙΑ" » Αντικείμενο ανάρτησης



Β. Περίπτωση άγονου

1. Γνωμοδότηση επιτροπής διαγωνισμού και αξιολόγησης για 
α) τη ματαίωση του διαγωνισμού λόγω άγονου και
β) την προσφυγή σε διαπραγμάτευση (άρθρο 106 παρ.1 και άρθρο 221 παρ.1 του Ν.4412/2016)


2. Απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής για τη ματαίωση του διαγωνισμού λόγω άγονου (άρθρο 106 παρ.1 του Ν.4412/2016 και άρθρο 72 του Ν.3852/2010)
Η αναθέτουσα αρχή με εδικά αιτιολογημένη απόφασή της, μετά από γνώμη του αρμόδιου οργάνου, ματαιώνει τη διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης: α) εφόσον η διαδικασία απέβη άγονη είτε λόγω μη υποβολής προσφοράς είτε λόγω απόρριψης όλων των προσφορών ή αιτήσεων ή αποκλεισμού όλων των προσφερόντων ή συμμετεχόντων, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος βιβλίου και τα έγγραφα της σύμβασης ή [...] (άρθρο 106 παρ.1 του Ν.4412/2016)


3. Απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης (άρθρο 106 παρ.5 του Ν.4412/2016 και άρθρο 65 του Ν.3852/2010)
Η αναθέτουσα αρχή διατηρεί, επίσης, το δικαίωμα, μετά από γνώμη του αρμοδίου οργάνου, να αποφασίσει, παράλληλα με τη ματαίωση της διαδικασίας σύναψης, και την επανάληψη οποιασδήποτε φάσης της διαδικασίας σύναψης, με τροποποίηση ή μη των όρων της ή την προσφυγή στη διαδικασία των άρθρων 29 ή 32, εφόσον, στην τελευταία αυτή περίπτωση, πληρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις των άρθρων αυτών. (άρθρο 106 παρ.5 του Ν.4412/2016)

ΠΡΟΣΟΧΗ: Σε περίπτωση που απαιτείται σύμφωνη γνώμη της ΕΑΑΔΗΣΥ, αυτή θα πρέπει να προηγείται της ανωτέρω απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου.



Γ. Κοινά βήματα

1.
Αποστολή πρόσκλησης (άρθρο 120 παρ.3 και άρθρο 61 παρ.2 του Ν.4412/2016)


2. Συγκέντρωση προσφορών
Απευθείας ανάθεση προμήθειας χωρεί νομίμως κατόπιν ματαιώσεως διαγωνισμού λόγω μη υποβολής προσφορών, υπό την αυτονόητη προϋπόθεση της υποβολής προσφοράς από μέρους του κληθέντος να συμμετάσχει στη διαπραγμάτευση υποψήφιου προμηθευτή. Η προσφορά του αναδόχου συνιστά εκδήλωση της δέσμευσής του να προβεί στην εκτέλεση της προμήθειας σύμφωνα με τους τεθέντες από την αναθέτουσα αρχή όρους και με το καθοριζόμενο στην προσφορά του συμβατικό αντάλλαγμα. Ως εκ τούτου, μη νομίμως ανατίθεται απευθείας σε συμμετάσχοντα εν γένει σε διαπραγμάτευση προμηθευτή είδος, για το οποίο αυτός ουδεμία προσφορά υπέβαλε. (Ελ. Συν. Κλιμ. Στ Πράξη 88/2014)



3. Αποσφράγιση και αξιολόγηση προσφορών από την Επιτροπή διαγωνισμού και αξιολόγησης (άρθρο 221 παρ.1 του Ν.4412/2016)



4. Πρόσκληση προσκόμισης δικαιολογητικών από τον προσωρινό ανάδοχο (άρθρο 103 Ν. 4412/2016)


5. Έλεγχος δικαιολογητικών από την Επιτροπή (άρθρο 103 Ν. 4412/2016


6. Απόφαση Οικονομικής Επιτροπής/Δημοτικού Συμβουλίου για:
α. Την έγκριση των ανωτέρω πρακτικών
β. Την ανάθεση στον ανάδοχο



7. α. Ανάρτηση απόφασης κατακύρωσης στο Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ.  (άρθρο 38 παρ.1 του Ν.4412/2016, Απόφαση Υπ. Οικονομίας & Ανάπτυξης 57654/22.05.2017)
    β. Ανάρτηση απόφασης κατακύρωσης στη "ΔΙΑΥΓΕΙΑ"  (άρθρο 2 παρ.4 περιπτ.16 Ν. 3861/2010)

Οι αποφάσεις ανάθεσης των διαδικασιών των άρθρων 32, 118 καθώς και 269 και 328 του ν. 4412/2016 καταχωρίζονται στο ΚΗΜΔΗΣ αμέσως μετά την υπογραφή τους ή την ολοκλήρωση τυχόν προσυμβατικού ελέγχου.(άρθρο 10 παρ.1 της Απόφασης Υπ. Οικονομίας & Ανάπτυξης 57654/22.05.2017)

8. Πρόσκληση αναδόχου για την υπογραφή σύμβασης (άρθρο 105 παρ.4 του Ν.4412/2016) (απαιτείται σύμβαση για αντικείμενο αξίας μεγαλύτερης των 2.500 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α.-άρθρο 130 του Ν. 4270/2014, Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. Απόφ. 86/2014)

-Υπόδειγμα πρόσκλησης


9. Υπογραφή σύμβασης (άρθρο 105 Ν. 4412/2016)



10. Ανάρτηση του συμφωνητικού στο Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ. (για συμβάσεις άνω των 1.000 ευρώ) (άρθρο 38 παρ.1 του Ν.4412/2016, Απόφαση Υπ. Οικονομίας & Ανάπτυξης 57654/22.05.2017)

Ανά σελίδα
 
 
    ΔήμοςΝΕΤ 2006   :   Όροι χρήσης   :   Προσωπικά δεδομένα
Designed by PenArt   .:banet: powering e-business solutions