|
|
|
|
|
|
|
 
 
ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΔΗΜΟΣΝΕΤ


Newsletter
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ (από 08.08.2016) » ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ » ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ » Πρόβλεψη στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης

Εκτύπωση
+
A
-
Πρόβλεψη στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης

1. Η διάταξη

2. Έννοια ρήτρας αναθεώρησης

3. Προϋποθέσεις επιτρεπτών ρητρών αναθεώρησης

4. Τα δικαιώματα προαίρεσης

5. Η αξία των ρητρών αναθεώρησης



1. Η διάταξη
Οι συμβάσεις και οι συμφωνίες-πλαίσιο μπορούν να τροποποιούνται χωρίς νέα διαδικασία σύναψης σύμβασης όταν οι τροποποιήσεις, ανεξαρτήτως της χρηματικής αξίας τους, προβλέπονται σε σαφείς, ακριβείς και ρητές ρήτρες αναθεώρησης στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης στις οποίες μπορεί να περιλαμβάνονται και ρήτρες αναθεώρησης τιμών ή προαιρέσεις.

Οι ρήτρες αυτές αναφέρουν το αντικείμενο και τη φύση των ενδεχόμενων τροποποιήσεων ή προαιρέσεων, καθώς και τους όρους υπό τους οποίους μπορούν να ενεργοποιηθούν.

Δεν προβλέπουν τροποποιήσεις ή προαιρέσεις που ενδέχεται να μεταβάλουν τη συνολική φύση της σύμβασης ή της συμφωνίας-πλαίσιο. (άρθρο 132 παρ.1α Ν.4412/2016)

Για τα έγγραφα της σύμβασης, βλ. σχετικά ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ (από 08.08.2016) » ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ - ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ » ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ » Έγγραφα της σύμβασης


2. Έννοια ρήτρας αναθεώρησης
Ρήτρες αναθεώρησης αποτελούν οποιοιδήποτε όροι, με τους οποίους αναθεωρείται, δηλαδή τροποποιείται η αρχική σύμβαση ως προς το αντικείμενό της ή τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των συμβαλλομένων μερών.
 
Ρήτρες αναθεώρησης συνιστούν, ιδίως, οι ρήτρες αναθεώρησης των τιμών, καθώς και τα δικαιώματα προαίρεσης, όπως ρητά αναφέρεται στις σχετικές διατάξεις.
 
Ως ρήτρες αναθεώρησης τιμών νοούνται οι όροι, οι οποίοι περιλαμβάνονται στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης, με τους οποίους προβλέπεται η αναπροσαρμογή των τιμών της αρχικής σύμβασης σε ορισμένο ποσό ή μέχρι προκαθορισμένο ποσοστό. (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 22/2017)



3. Προϋποθέσεις επιτρεπτών ρητρών αναθεώρησης
Επιτρεπτές ρήτρες αναθεώρησης, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων προαίρεσης και των ρητρών αναθεώρησης των τιμών, είναι μόνο αυτές που πληρούν σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α. Περιλαμβάνονται στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης
Οι ρήτρες αναθεώρησης καταρχάς θα πρέπει να έχουν προβλεφθεί στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης (αναλυτικό τεύχος διακήρυξης, προκήρυξη σύμβασης στην Ε.Ε κλπ). Κατά συνέπεια, δεν συνιστούν επιτρεπτές ρήτρες αναθεώρησης όροι που για πρώτη φορά τίθενται στην απόφαση κατακύρωσης, στη σύμβαση ή σε απόφαση μεταγενέστερη της αρχικής σύμβασης.
 
β. Είναι σαφείς, ακριβείς και ρητές και να αναφέρουν τη φύση και το αντικείμενο της τροποποίησης
Οι ρήτρες αναθεώρησης, οι οποίες περιλαμβάνονται στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης, πρέπει να είναι ρητές, σαφείς και ακριβείς, με την έννοια ότι δεν θα πρέπει να περιέχουν αόριστους όρους ή ασάφειες ή να εξαρτώνται από αιρέσεις, οι οποίες δημιουργούν ζητήματα ερμηνείας, κατά την εφαρμογή τους, και περαιτέρω θα πρέπει να αναφέρουν το αντικείμενο και τη φύση της τροποποίησης ή της προαίρεσης.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ:
Σε περίπτωση ρήτρας αναθεώρησης τιμών θα πρέπει να προβλέπεται στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης το ποσοστό αναπροσαρμογής των τιμών ή η μέγιστη αξία αναπροσαρμογής τους
 
Σε περίπτωση δικαιώματος προαίρεσης, θα πρέπει να περιγράφεται με σαφήνεια η φύση και το αντικείμενο της προαίρεσης:
Σε διακήρυξη για την ανάθεση ετήσιας σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαρισμού μπορεί να προβλεφθεί δικαίωμα μονομερούς παράτασης εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής της διάρκειας της σύμβασης για τρεις επιπλέον μήνες, με ανάθεση των σχετικών υπηρεσιών στον αρχικό ανάδοχο με το ίδιο μηνιαίο τίμημα ή Σε διακήρυξη για τη σύναψης σύμβασης προμήθειας 10 επιβατικών οχημάτων μπορεί να προβλεφθεί δικαίωμα ανάθεσης εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής, με μονομερή της απόφαση, δύο επιπλέον οχημάτων στον ανάδοχο της αρχικής σύμβασης με τις ίδιες τεχνικές προδιαγραφές και την ίδια τιμή ανά όχημα.

Γενικός όρος που περιλαμβάνεται σε διακήρυξη ότι η σύμβαση μπορεί να τροποποιηθεί με αμοιβαία συμφωνία των συμβαλλομένων δεν αποτελεί ρητή και σαφή ρήτρα αναθεώρησης, καθώς δεν προσδιορίζει με σαφήνεια το αντικείμενο της τροποποίησης, αλλά εισάγει έναν αόριστο όρο, τον οποίον τα συμβαλλόμενα μέρη μπορούν κατά βούληση να ερμηνεύσουν, κατά την εκτέλεση της σύμβασης.

γ. Περιλαμβάνουν τους όρους ενεργοποίησής τους
Επίσης, οι ρήτρες αναθεώρησης και τα δικαιώματα προαίρεσης θα πρέπει να περιλαμβάνουν τους όρους, με τους οποίους μπορούν να ενεργοποιηθούν, πχ. το χρονικό διάστημα, εντός του οποίου η αναθέτουσα αρχή μπορεί, με μονομερή της δήλωση (απόφαση), να τα ενεργοποιήσει, το οποίο σε κάθε περίπτωση πάντως θα πρέπει να κείται εντός του χρόνου εκτέλεσης της σύμβασης, καθώς και τους ειδικότερους όρους ενεργοποίησής τους, όπως π.x. κοινοποίηση της σχετικής απόφασης στον ανάδοχο εντός προκαθορισμένης, στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης, προθεσμίας.
 
δ. Δεν μεταβάλλουν τη συνολική φύση της σύμβασης
Μεταξύ των σωρευτικά απαιτούμενων προϋποθέσεων που θα πρέπει να πληρούν οι ρήτρες αναθεώρησης και τα δικαιώματά προαίρεσης είναι ότι δεν θα πρέπει να μεταβάλλουν τη συνολική φύση της σύμβασης.
 
Υπό το πρίσμα αυτό, ρήτρα αναθεώρησης ή δικαίωμα προαίρεσης, το οποίο μεταβάλλει το είδος της αρχικής σύμβασης (πχ. από σύμβαση προμηθειών σε σύμβαση υπηρεσιών ή έργων ή σε σύμβαση παραχώρησης) θεωρείται μη επιτρεπτή ρήτρα, η οποία μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης και, κατά συνέπεια, η αναθέτουσα αρχή, στην περίπτωση αυτή, οφείλει να προβεί σε νέα διαδικασία σύναψης σύμβασης.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ:
Δικαίωμα προαίρεσης, με το οποίο προβλέπεται σε διακήρυξη προμήθειας 10 πυροσβεστικών οχημάτων με εκτιμώμενη αξία 500.000,00 ευρώ, η δυνατότητα της αναθέτουσας αρχής να αναθέσει στον ανάδοχο, με μονομερή της δήλωση, τη συντήρηση τους για 2 έτη με συνολική εκτιμώμενη αξία 100.000,00 ευρώ, μεταβάλλει τη συνολική φύση της αρχικής σύμβασης, καθώς η σύμβαση στην οποία αφορά το δικαίωμα προαίρεσης, ήτοι η συντήρηση των οχημάτων, αποτελεί σύμβαση υπηρεσιών, σε αντίθεση με την αρχική σύμβαση που είναι αμιγώς σύμβαση προμηθειών.

Στο ίδιο παράδειγμα, εάν η αρχική σύμβαση είναι μικτή και περιλαμβάνει, πέρα από την προμήθεια των οχημάτων, και υπηρεσίες συντήρησης αυτών για τρία έτη συνολικής αξίας 150.000,00 ευρώ (50.000,00 ευρώ κατ’ έτος), το δικαίωμα προαίρεσης για την παροχή υπηρεσιών επιπλέον διετούς συντήρησης συνολικής αξίας 100.000,00 ευρώ, με τις ίδιες προδιαγραφές, δεν μεταβάλλει τη φύση της αρχικής σύμβασης, καθώς με αυτή είχαν αξιολογηθεί και ανατεθεί στον ανάδοχο και υπηρεσίες συντήρησης και κατ’ επέκταση αποτελεί επιτρεπτή τροποποίηση της αρχικής σύμβασης. (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 22/2017)

ε. Ύπαρξη σύμβασης σε ισχύ
Για τη γενική αυτή προϋπόθεση, δείτε την ενότητα  ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ (από 08.08.2016) » ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ » ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ » Εισαγωγικά




4. Τα δικαιώματα προαίρεσης 
Ως δικαιώματα προαίρεσης νοούνται μόνο τα ‘’γνήσια’’ δικαιώματα προαίρεσης του Α.Κ.17, τα οποία αποτελούν διαπλαστικά δικαιώματα που ενεργοποιούνται με μονομερή δήλωση της αναθέτουσας αρχής, χωρίς να απαιτείται σχετική συμφωνία του αναδόχου, καθώς ο τελευταίος έχει ήδη αποδεχθεί, με την υποβολή της προσφοράς του, τους όρους ενεργοποίησης του δικαιώματος προαίρεσης από την αναθέτουσα αρχή, στη διακριτική ευχέρεια της οποίας εναπόκειται η ενεργοποίησή του ή όχι.
 
Τα γνήσια δικαιώματα προαίρεσης δεν θα πρέπει να συγχέονται με την περίπτωση διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση για νέες υπηρεσίες ή έργα, στο πλαίσιο της διάταξης του άρθρου 32 παρ. 6 του ν. 4412/2016. Οι εν λόγω υπηρεσίες ή έργα αποτελούν ''οιονεί'' και όχι ‘’γνήσια’’ δικαιώματα προαίρεσης, καθώς δεν ανατίθενται στον ανάδοχο της αρχικής σύμβασης με μονομερή δήλωση της αναθέτουσας αρχής, αλλά αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης, στο πλαίσιο της οποίας ενδέχεται να μην τύχουν της συμφωνίας του αναδόχου. Κατά συνέπεια, ο ανάδοχος, στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης, δεν είναι υποχρεωμένος να αποδεχθεί την ανάθεση των εν λόγω νέων υπηρεσιών ή έργων, σε αντίθεση με την περίπτωση του γνήσιου δικαιώματος προαίρεσης, το οποίο εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από τη βούληση της αναθέτουσας αρχής και όχι του αναδόχου.

Σε περίπτωση άρνησης του αναδόχου να υλοποιήσει το αντικείμενο του δικαιώματος προαίρεσης, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να επιβάλει, τις, ανά είδος σύμβασης (προμήθειες, υπηρεσίες, έργα, σύμβαση παραχώρησης έργων ή υπηρεσιών), προβλεπόμενες, στις οικείες διατάξεις των ν. 4412/2016 & 4413/2016 κυρώσεις (κατάπτωση εγγύησης καλής εκτέλεσης, ποινικές ρήτρες, κήρυξη αναδόχου εκπτώτου κλπ), καθώς και στο κείμενο της αρχικής σύμβασης.
 
Επισημαίνεται, τέλος, ότι η αξία των δικαιωμάτων προαίρεσης, σύμφωνα με τη ρητή διάταξη του άρθρου 5 παρ. 2 του Βιβλίου Ι του ν. 4412/2016, καθώς και την αντίστοιχη του άρθρου 5 παρ. 2 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ20 λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της συνολικής εκτιμώμενης αξίας της δημόσιας σύμβασης και, κατά συνέπεια, η τελευταία συμπεριλαμβάνει και τυχόν δικαιώματα προαίρεσης που προβλέπει η αναθέτουσα αρχή στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης. (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 22/2017)
 

5. Η αξία των ρητρών αναθεώρησης
Ως προς την αξία των ρητρών αναθεώρησης και των δικαιωμάτων προαίρεσης, δεν τίθεται ρητά περιορισμός από τις σχετικές διατάξεις τόσο του εθνικού όσο και του ενωσιακού δικαίου, και, κατά συνέπεια, ρήτρες αναθεώρησης ή δικαιώματα προαίρεσης αξίας ακόμη και μεγαλύτερης από την αξία της αρχικής σύμβασης, εφόσον σωρευτικά πληρούν όλες τις προαναφερόμενες προϋποθέσεις, αποτελούν καταρχάς επιτρεπτές ρήτρες αναθεώρησης και κατ’ επέκταση επιτρεπτές τροποποιήσεις, για τις οποίες η αναθέτουσα αρχή νόμιμα προσφεύγει στον ανάδοχο της αρχικής σύμβασης, χωρίς να απαιτείται να προβεί σε νέα διαδικασία.
 
Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, επισημαίνεται ότι δεν είναι απόλυτα σαφές από τις σχετικές διατάξεις, αν μία ιδιαίτερα μεγάλη, σε σχέση με την αξία της αρχικής σύμβασης, αξία δικαιώματος προαίρεσης (πχ τριπλάσια της αρχικής) θα μπορούσε να κριθεί ενδεχομένως ότι προσκρούει στην προϋπόθεση της μη μεταβολής της συνολικής φύσης της σύμβασης, η οποία κρίνεται ad hoc, με βάση τα εκάστοτε πραγματικά περιστατικά και δεν μπορεί εκ προοιμίου να αποκλεισθεί.
 
Υπό το πρίσμα αυτό, οι αναθέτουσες αρχές, όταν προβλέπουν ρήτρες αναθεώρησης τιμών ή δικαιώματα προαίρεσης στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης, θα πρέπει, κατά τον προσδιορισμό της αξίας τους να λαμβάνουν υπόψη τους την αρχή της αναλογικότητας σε σχέση με την εκτιμώμενη αξία της αρχικής σύμβασης, ώστε να μην εγείρονται ζητήματα τυχόν μεταβολής της συνολικής φύσης της σύμβασης και κατ’ επέκταση μη επιτρεπτής τροποποίησης. (ΕΑΑΔΗΣΥ Οδηγία 22/2017)



Ανά σελίδα
 
 
    ΔήμοςΝΕΤ 2006   :   Όροι χρήσης   :   Προσωπικά δεδομένα
Designed by PenArt   .:banet: powering e-business solutions